Twijfel in de community?

Ik begeleidde een flinke tijd terug alweer een verkiezingsdebat met raadsleden. Op een gegeven moment stelde ik de – dacht ik – aardige vraag aan de politici, ‘twijfelt u wel eens, waar twijfelt u wel eens aan? De antwoorden weet ik niet meer zo, maar wel dat na afloop in de coulissen irritatie leefde, ‘vragen in zo’n openbare bijeenkomst naar twijfels is not done’. Weer wat geleerd. Recent sprak ik met mannen die in een tikkeltje stoere sectoren actief waren, beveiliging en de politie. Los van elkaar noemde ze allebei toevallig hun allergie voor twijfel. ‘Als je twijfel laat zien, is je gezag meteen weg’.

Twijfel staat dus niet in een gunstig daglicht. En dat terwijl ik twijfel nu juist zo’n aardig thema vindt, ook in de rol van community-manager. Partijen die ik daar ontmoet hebben vaak een subsidierelatie met overheden zoals gemeenten. En inderdaad, als ze te hardop twijfelen aan hun eigen aanbod en diensten zijn ze ‘gezien’. Dus dat doen ze ook vrijwel niet. Het netto-effect is dat ze daarmee ook de kans vergroten vast te houden aan niet meer zo effectieve praktijken en methoden. Een lastig dilemma, ze willen misschien wel twijfelen, maar doen het vooral binnenskamers zodat de buitenwacht niet mee kan ‘genieten’.

Vrijplaatsen voor twijfel

Het is belangrijk om vrijplaatsen te creëren waar twijfel aan het eigen werk juist het vertrekpunt is. Een community kan zo’n plek zijn, mits die veilig genoeg is.
Als community-manager aas ik er steeds op twijfel te agenderen, twijfel over visies, over methoden, over routines en meer. Maar ook in een community is het oppassen geblazen.

Wie literatuur over dit onderwerp bekijkt stuit vooral op religieuze boeken en de zelfhulp-catalogus. Twijfel botst met geloof en twijfel schijnt ook slecht te zijn voor je persoonlijke ontwikkeling (‘twijfel niet aan je zelf, je mag er wezen’). Aan de kant zijn hele betogen over het nut van negatieve emoties en scepticisme, onder het motto ‘neem nooit iets voor waar aan’. Dan schiet het weer door naar een sterke kritische grondhouding, met als risico dat nieuwe initiatieven al meteen de grond in worden geboord (iets wat helaas ook de praktijk van alledag is).

Speels omgaan met twijfel

Twijfel bespreken in een groep werkt voor mij  vooral door het wat speels aan te vliegen. Zo gebruik ik soms een narratieve tactiek, ‘stel uw werk is een personage in een verhaal, wat zijn dan de deugden en ondeugden van dit karakter’. Met daarbij de toevoeging dat een personage dat helemaal deugt ontzettend saai is. Mijn ervaring is dat dit erg helpt, de twijfels vliegen opeens door de lucht. Twijfelen wordt dan opeens grappig.
Een andere wat speelse tactiek is samen een boekje te maken dat speelt in de toekomst (‘hoe zou het er dan aan toegaan’). In de toekomst kun je afstand nemen van het nu, dus dat is ook een vorm van twijfelen.

Omgaan met ‘awkward’ situaties

In het boek ‘The Power of Negatieve Emotion (how anger, guilt and self doubt are essential to succes and fulfillment)’ van Todd Kashdan en Robert Biswar-Diener uit 2014 zit een betoog over leven en werken in een individuele cultuur en in een meer collectivistische cultuur. Vergelijk Azië met Europa. Ik ben wel voorzichtig met het waarheidsgehalte van zulke vergelijkingen, maar het is altijd boeiend.

Waar kalmte en harmonie prettige emoties zijn in een collectieve cultuur, is dat in de westelijke sfeer eerder opwinding, plezier en enthousiasme. Dit werkt door in hoe met een onplezierige en ‘awkward ‘situatie wordt omgegaan. Onplezierige emotionele situaties worden in het westen al snel weggepoets met humor en afleiding. In de oosterse cultuur is, volgens de auteurs, de tolerantie voor onplezierige situaties hoger. Ze kunnen daarom – zo is de redenering – ook beter met twijfel en onzekerheid omgaan.

Twijfel en vertwijfeling

Soms wordt het verschil gemaakt tussen twijfel en vertwijfeling, Twijfel leidt tot experimenteergedrag. Een community is daar helemaal de juiste plaats voor, experimenteren. Wie vertwijfeld wordt, raakt geblokkeerd en komt eerder tot stilstand.

Ik vind die zelfhulp- en reliboekjes overigens niet altijd ‘stupid’. Soms komen ze ook met zowel amusante als waardevolle uitspraken zoals ‘whenever God wants to send you a gift, he wraps it up in a problem’ (Norman Vincent Peale), in een adem door met quotes zoals ‘face the truth’ en ‘recognize the lesson contained in your unhappy situation’.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s