De betekenis van oral history voor community-building (VAK-KENVULLERS, aflevering 15, 13 november 2018)

VAK-KENVULLERS is een blog over de praktijk en theorie van community-building

Community building is een vak, een relatief nieuw vak zelfs. De zoektocht naar manieren om de community te versterken is in volle gang, gelukkig komt daar voorlopig geen einde aan. In deze blog pleit ik – in navolging van Sharee Cordes in 2016 – voor het toepassen van oral history als middel om te werken aan sterke communities. Geschiedschrijving is vaak schriftelijk, uitgevoerd door daarvoor getrainde professionals. Oral history bedrijven is – ook volgens Renate Stapelbroek – een goede methode om naast bestaande bronnen als beeld en artikelen aanvullende historische gegevens te verzamelen. Bij oral history staat de persoonlijke beleving centraal. Mensen vertellen via interviews over hun betrokkenheid bij een bepaalde gebeurtenis of activiteit.

Bonding, bridging en linking

In het artikel Community Stories, Community Building uit 2016 legt Sharee Cordes uit hoe oral history helpt om een community te versterken. Voor een goed begrip; een community is een verzameling mensen die in een bepaalde buurt woont of een aantal specifieke eigenschappen gemeen hebben, bijvoorbeeld een gedeelde interesse. In elke community zijn drie soorten relaties te onderscheiden, waarvoor dikwijls de termen bonding, bridging en linking worden gebruikt. Mensen zijn familie van elkaar of vrienden (bonding). Bonding zorgt voor (emotionele) steun. Een andere band is die tussen collega’s, teamleden of buren (bridging). Samen optrekken tussen collega’s of buren bevordert de efficiëntie van de groep. Linking is de spannendste verbinding, verschillende typen mensen in net zo verschillende situaties ontwikkelen een band met elkaar. Geslaagde community building zorgt voor bonding en bridging, maar vooral voor de linking.

Gedeelde verhalen en identiteit

En vooral voor linking komt oral history om de hoek kijken. Door de interviews ontstaan gedeelde verhalen (shared narratives). Dit versterkt de identiteit van de groep of de connectie met de plaats, en zorgt voor historisch en cultureel begrip. Oral history zorgt voor reflectie op de buurt en groep. Kernwoord is hier de term sense of community, een uitvinding van sociaal psychologen. Bij voldoende sense of community vindt een individu het prettig om deel uit te maken van de groep. De leden doen er toe voor elkaar, er is zelfs de verwachting dat individuele noden worden aangepakt. Een sterke community kent in de regel een sterke sense of community.

Voorwaarden voor effectieve oral history

Oral history versterkt volgens Sharee Cordes de gemeenschapszin vooral wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Meedoen moet een leerzame ervaring zijn, vanwege de unieke kans wildvreemde mensen te ontmoeten. En omdat vaardigheden worden bijgeleerd. Oral history door ingehuurde professionals laten uitvoeren is niet handig, het rendement is sterker wanneer groepsleden zelf aan de slag gaan. Training en educatie versterken langs deze weg de kracht voor de community. Wanneer het om buurten gaat is de bibliotheek een waardevolle en betrouwbare partner om mee te doen. Wat ook helpt zijn – het organiseren van – boeiende ontmoetingsmomenten, bijvoorbeeld na een oproep om oude foto’s in te leveren voor een scan. Van de verhalen kunnen bijvoorbeeld podcasts worden gemaakt, die via een website of ander portaal te volgen zijn. Belangrijk is ook om te zorgen voor copyright voor de interviewers!

Toepassing in de praktijk?

Op dit moment werk ik met een groep professionals en bewoners aan een community-project in de Katwijkse Hoornes, met als thema ontmoeten. Het gaat hier om een naoorlogse wijk zonder historische kern. Waar Katwijk bijzonder goed is in registratie van de historie (‘Ik Ben Een Katteker’), valt op dat beeld en verhalen over Hoornes nog niet zijn verzameld. Hoogste tijd om deze buurt nog bij elkaar te brengen, via oral history? Een eerste verkenning leverde meteen mooie beelden en verhalen op over de start van deze wijk, vanaf de jaren zestig. Zoals Katwijk zijn er veel meer plekken om met deze methode aan de slag te gaan, veel meer dan nu gebeurt.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s